Nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về thời hạn sử dụng của các loại đồ uống trong cửa hàng

Thời hạn sử dụng của đồ uống trong cửa hàng thường khác nhau do nhiều yếu tố, có thể được phân loại như sau:

1. Các phương pháp xử lý khác nhau:

Phương pháp chế biến đồ uống có ảnh hưởng đáng kể đến thời hạn sử dụng của nó.

• UHT(Xử lý ở nhiệt độ cực cao)Đồ uống được chế biến bằng công nghệ UHT được đun nóng đến nhiệt độ cực cao (thường từ 135°C đến 150°C) trong thời gian ngắn, giúp tiêu diệt hiệu quả vi khuẩn và enzyme, từ đó kéo dài thời hạn sử dụng. Đồ uống được xử lý bằng UHT có thể để được nhiều tháng hoặc thậm chí đến một năm và thường không cần bảo quản lạnh. Phương pháp này thường được sử dụng cho sữa, cà phê đóng chai sẵn, trà sữa và các loại đồ uống tương tự.
• Xử lý HTST (Nhiệt độ cao, thời gian ngắn)Đồ uống được chế biến bằng phương pháp HTST được làm nóng đến nhiệt độ thấp hơn (thường khoảng 72°C) và giữ trong thời gian ngắn (15 đến 30 giây). Mặc dù phương pháp này hiệu quả trong việc tiêu diệt vi khuẩn, nhưng nó không mạnh bằng phương pháp UHT, vì vậy thời hạn sử dụng của các loại đồ uống này thường ngắn hơn, thường cần bảo quản lạnh và chỉ kéo dài vài ngày đến vài tuần. HTST thường được sử dụng cho sữa tươi và một số loại đồ uống có độ axit thấp.
• Xử lý ESL (Thời hạn sử dụng kéo dài)Xử lý ESL là một phương pháp xử lý nhiệt nằm giữa phương pháp tiệt trùng truyền thống và UHT. Đồ uống được đun nóng đến nhiệt độ từ 85°C đến 100°C trong vài giây đến vài phút. Phương pháp này tiêu diệt hiệu quả hầu hết các vi sinh vật trong khi vẫn giữ được hương vị và chất dinh dưỡng, kéo dài thời hạn sử dụng đến vài tuần hoặc vài tháng, và thường cần bảo quản lạnh. ESL được sử dụng rộng rãi cho sữa, trà uống liền và đồ uống trái cây.
• Ép lạnhÉp lạnh là phương pháp chiết xuất các thành phần đồ uống mà không cần nhiệt, nhờ đó bảo quản tốt hơn các chất dinh dưỡng và hương vị. Tuy nhiên, vì không có quá trình tiệt trùng ở nhiệt độ cao, vi sinh vật có thể phát triển dễ dàng hơn, vì vậy đồ uống ép lạnh có thời hạn sử dụng rất ngắn, thường chỉ vài ngày, và cần được bảo quản lạnh. Phương pháp ép lạnh thường được sử dụng cho nước ép đóng chai sẵn và đồ uống tốt cho sức khỏe.
• Tiệt trùng bằng nhiệtMột số loại đồ uống sử dụng phương pháp tiệt trùng ở nhiệt độ thấp (thường từ 60°C đến 85°C) để tiêu diệt vi sinh vật trong thời gian dài hơn. Những loại đồ uống này thường có thời hạn sử dụng lâu hơn so với đồ uống ép lạnh nhưng vẫn ngắn hơn so với các sản phẩm được xử lý bằng UHT, thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng. Phương pháp tiệt trùng thường được sử dụng cho các sản phẩm từ sữa và đồ uống.

2. Phương pháp chiết rót:

Phương pháp chiết rót có tác động trực tiếp đến thời hạn sử dụng và điều kiện bảo quản của đồ uống, đặc biệt là sau khi xử lý nhiệt.

• Nhân nóngPhương pháp chiết rót nóng bao gồm việc đổ đồ uống đã được đun nóng đến nhiệt độ cao vào các hộp chứa, sau đó niêm phong ngay lập tức. Phương pháp này ngăn không khí và các chất gây ô nhiễm từ bên ngoài xâm nhập, do đó kéo dài thời hạn sử dụng. Chiết rót nóng thường được sử dụng cho sữa uống liền, đồ uống và súp, thường kết hợp với các phương pháp xử lý UHT hoặc ESL.
• Nhân lạnhPhương pháp chiết rót lạnh bao gồm việc đổ đồ uống đã được làm lạnh vào các thùng chứa và đảm bảo niêm phong kín. Phương pháp này thường yêu cầu môi trường vô trùng và được sử dụng cho các loại đồ uống không trải qua quá trình xử lý nhiệt, chẳng hạn như nước ép lạnh. Vì những loại đồ uống này không được tiệt trùng bằng nhiệt, chúng phải được bảo quản trong tủ lạnh và có thời hạn sử dụng ngắn hơn.
• Chiết rót vô trùngPhương pháp chiết rót vô trùng đề cập đến việc chiết rót vào các vật chứa trong môi trường vô trùng, thường sử dụng không khí hoặc chất lỏng vô trùng để loại bỏ bất kỳ vi sinh vật nào bên trong vật chứa. Chiết rót vô trùng thường được kết hợp với quy trình xử lý UHT hoặc ESL, cho phép đồ uống được bảo quản ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài. Phương pháp này thường được sử dụng cho sữa uống liền, nước ép trái cây và các loại đồ uống tương tự.
• Đổ đầy chân khôngPhương pháp đóng gói chân không bao gồm việc đổ đầy sản phẩm vào một thùng chứa và tạo chân không bên trong để ngăn không khí xâm nhập. Bằng cách giảm tiếp xúc với không khí, thời hạn sử dụng của sản phẩm được kéo dài. Phương pháp này được sử dụng cho các sản phẩm cần thời hạn sử dụng lâu hơn mà không cần xử lý ở nhiệt độ cao, chẳng hạn như một số thực phẩm dạng lỏng.

3. Phương pháp đóng gói:

Cách đóng gói đồ uống cũng ảnh hưởng đến thời hạn sử dụng của nó.

• Bao bì kínBao bì kín (như giấy bạc hoặc màng composite) giúp ngăn không khí, ánh sáng và hơi ẩm xâm nhập vào bên trong, làm giảm sự phát triển của vi sinh vật và do đó kéo dài thời hạn sử dụng. Đồ uống được xử lý bằng UHT thường sử dụng bao bì kín, có thể giữ cho sản phẩm tươi ngon trong nhiều tháng.
• Bao bì chai thủy tinh hoặc nhựaNếu bao bì không được niêm phong đúng cách, đồ uống có thể tiếp xúc với không khí và vi khuẩn bên ngoài, làm giảm thời hạn sử dụng.
• Đồ uống đóng chai cần bảo quản lạnhMột số loại đồ uống cần được bảo quản lạnh ngay cả sau khi đóng gói. Những loại đồ uống này có thể không có bao bì được niêm phong hoàn toàn hoặc không được xử lý nhiệt kỹ lưỡng, dẫn đến thời hạn sử dụng ngắn hơn.

4. Phụ gia và chất bảo quản:

Nhiều sản phẩm đồ uống sử dụng chất bảo quản hoặc phụ gia để kéo dài thời hạn sử dụng.

• Chất bảo quảnCác thành phần như kali sorbat và natri benzoat ức chế sự phát triển của vi sinh vật, nhờ đó kéo dài thời hạn sử dụng của đồ uống.
• Chất chống oxy hóaCác thành phần như vitamin C và vitamin E ngăn ngừa quá trình oxy hóa các chất dinh dưỡng trong đồ uống, giúp giữ được hương vị và màu sắc ổn định.
• Không thêm chất bảo quảnMột số sản phẩm đồ uống tuyên bố là "không chất bảo quản" hoặc "tự nhiên", nghĩa là không thêm chất bảo quản, và những sản phẩm này thường có thời hạn sử dụng ngắn hơn.

5. Thành phần đồ uống:

Các thành phần trong đồ uống quyết định độ dễ hỏng của nó.

• Sữa tươi và các sản phẩm từ sữaSữa tươi nguyên chất và các sản phẩm từ sữa khác (như sữa chua và sữa lắc) chứa nhiều protein và lactose hơn, khiến chúng dễ bị vi khuẩn phát triển hơn. Chúng thường cần được xử lý nhiệt hiệu quả để kéo dài thời hạn sử dụng.
• Đồ uống trái cây và tràCác loại đồ uống có chứa nước ép trái cây, đường, hương liệu hoặc chất tạo màu có thể có các yêu cầu bảo quản khác nhau và có thể ảnh hưởng đến thời hạn sử dụng tùy thuộc vào các thành phần cụ thể được sử dụng.

6. Điều kiện bảo quản và vận chuyển:

Cách bảo quản và vận chuyển đồ uống có thể ảnh hưởng đáng kể đến thời hạn sử dụng của nó.

• Bảo quản lạnh so với bảo quản ở nhiệt độ phòngMột số loại đồ uống cần được bảo quản lạnh để ngăn ngừa sự phát triển của vi khuẩn và hư hỏng. Những loại đồ uống này thường được dán nhãn “cần bảo quản lạnh” hoặc “bảo quản lạnh sau khi mua”. Tuy nhiên, các loại đồ uống được xử lý bằng phương pháp UHT thường có thể được bảo quản ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.
• Điều kiện vận chuyểnNếu đồ uống tiếp xúc với nhiệt độ cao trong quá trình vận chuyển, thời hạn sử dụng của chúng có thể bị rút ngắn, vì việc kiểm soát nhiệt độ không đúng cách có thể đẩy nhanh quá trình hư hỏng.

7. Công thức và quy trình sản xuất sản phẩm:

Công thức và quy trình chế biến đồ uống cũng ảnh hưởng đến thời hạn sử dụng của nó.

• Đồ uống đơn thành phần so với đồ uống pha trộnCác loại đồ uống chỉ có một thành phần (như sữa nguyên chất) thường chứa nhiều thành phần tự nhiên hơn và có thể có thời hạn sử dụng ngắn hơn. Các loại đồ uống pha trộn (như trà sữa, sữa có hương vị hoặc cà phê đóng chai sẵn) có thể được hưởng lợi từ các thành phần giúp kéo dài thời hạn sử dụng.